على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
793
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
تبطن ( tabatton ) م . ع . كسى را در زير خود گرفتن . و دانستن حقيقت كارى و تبطن الكلا : گرديد در چراگاه و تبطنت الجارية : انداختم خود را به روى آن كنيزك . تبطئة ( tabteat ) ا . ع . درنگى و آهستگى . تبطيح ( tabtih ) م . ع . ريختن سنگريزه در جائى و آن را برابر و مسطح كردن . تبطيط ( tabtit ) م . ع . تجارت مرغابى كردن . و مانده گردانيدن . تبطين ( tabtin ) م . ع . زدن بر شكم . و بطن الثوب : آستر كرد جامه را . و تبطين اللحية : گرفتن موى ريش از تحت ذقن و حنك . و بطن البعير : تنگ بركشيد شتر را . تبظير ( tabzir ) م . ع . بظرت الخافضة الجارية : ختنه كرد آن دختر را . و هو يمص فلانا و يبظره : او مىگويد فلان را كه در دهن بگير و بمك بظر فلانه را . تبع ( teb ' ) ا . ع . تبع المراة : عاشق زن و پس رواو . تبع ( taba ' ) ا . ع . پيرو . ج : اتباع . و دست و پاى ستور . تبع ( taba ' ) م . ع . تبعه تبعا و تباعة مر . تباعة . تبع ( taba ' ) ص . ع . ج . تابع . تبع ( toba ' ) ص . ع . كسى كه در سخن دو لفظ پى يكديگر آورد چون حسن بسن و قبيح شقيح . تبع ( tobba ' ) ا خ . ع . يكى از ملوك يمن و بدين لقب ملقب نگردد ما دام كه حضرموت و سبا و حمير در تصرف وى نباشد . ج : تبابعة . و نوعى از زنبوران عسل . ج : تبابيع . و ما ادرى اى تبع هو يعنى نمىدانم كيست آن . تبع ( tobba ' ) و ( tobbo ' ) ا . ع . سايه زيرا كه تابع آفتابست . و يك نوع مرغى . تبعة ( tabaat ) ا خ . ع . پشتهاى در حلذان طايف كه در آن نقبهاى چند است و شمشيرهاى قديم و مهرهها در آنها يافت مىشود . تبعة ( tabeat ) ا . ع . عاقبت بد . و سياست . و شكنجه . تبعث ( taba'os ) م . ع . تبعث منه الشعر غيره : بر آمد و روان شد از وى شعر و جز آن . تبعثر ( taba'sor ) م . ع . تبعثرت النفس : شوريد دل . تبعثق ( taba'soq ) م . ع . تبعثق الماء من الحوض : ريزان شد آب از شكستگى كنارهء حوض . تبعج ( taba'oj ) م . ع . تبعج السحاب : و اشد ابر و باز ماند باران . تبعد ( taba'od ) م . ع . دور رفتن . تبعصص ( taba'sos ) م . ع . اضطراب كردن . و به خود در پيچيدن مار زخم خورده . تبعض ( taba'oz ) م . ع . بهره بهره گرديدن . تبعضض ( taba'zoz ) م . ع . گرفتن بعضى مر بعضى را و رايت الغربان تتبعضض يعنى ديدم من زاغان را كه مىگرفتند بعضى مر بعضى را . تبعق ( taba'oq ) م . ع . تبعق المزن : سخت فرو ريخت ابر باران را . و تبعق فى الكلام : ناگاه بسخن درآ - . و تبعقت الابل بجرتها : دفع كردند شتران نشخوار خود را . تبعل ( taba'ol ) م . ع . تبعلت المراة : فرمانبردارى شوهر كرد آن زن و يا خود را آراست براى وى . تبعه ( tabae ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پيروان و تابعين . تبعى ( tab ' ) ص . ع . بقرة تبعى : ماده گاوگشن خواه . تبعى ( tabaiy ) ص . ع . تابع و جانشين . تبعية ( tab'yyat ) ا . ع . پى روى و تقليد و متابعت . تبعيت ( taba'eyat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پيروى و متابعت و تقليد و تبعيت كردن : پيروى كردن و تقليد نمودن . تبعيج ( tab'ij ) ا . ع . بعجه تبعيجا : كفانيدم آن را . تبعيد ( tab'id ) م . ع . بعده تبعيدا : دور كرد او را . تبعيد ( tab'id ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دور كردگى و اخراج . و بجاى دور فرستادگى و اخراج از شهر و بلد . تبعير ( tab'ir ) م . ع . بعر المعى : بيرون كرد پشكل را كه در روده بود . تبعيض ( tab'iz ) م . ع . بعضه تبعيضا : بهره بهره گردانيد آن را . تبعيض ( tab'iz ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تقسيم و جدا كردن بعض را از بعضى . تبعيق ( tab'iq ) م . ع . بعق زق - الخمر تبعيقا : شكافت خيك شراب را . و بعق الجمل : نحر كرد شتر را الحديث : يبعقون لقاحنا اى ينحرون ابلنا و يسيلون دماءها : نحر مىكنند شتران ما را و مىريزند خون آنها را . تبغثر ( tabaqsor ) م . ع . تبغثرت نفسه : شوريد دل او . تبغدد ( tabaqdod ) م . ع . خود را بسوى بغداد نسبت دادن . و يا مشابه باهل بغداد كردن . و ببغداد در آمدن . تبغدذ ( tabaqdoz ) م . ع . به بغداد در آمدن . تبغض ( tabaqqoz ) م . ع . دشمنى